Tìm hiểu về chứng khoán cho người mới. Chứng khoán là gì?

Trong bài viết này, QUYỀN chia sẻ một cách cô đọng, dễ hiểu về các

 vấn đề cơ bản cho những nhà đầu tư (NDT) mới đang muốn tìm 

hiểu về chứng khoán và hiểu chứng khoán là gì.

Bản chất, vai trò của thị trường chứng khoán (TTCK)

Khi nào xã hội loài người chúng ta vẫn còn quan niệm rằng tiền là quan trọng, mọi người vẫn miệt mài đi kiếm tiền, vẫn còn đánh giá sự thành công của một người bằng số tiền anh ta nắm giữ… Thì một cách tự nhiên thế giới sẽ xuất hiện 02 nhóm người: Nhóm người có tiền nhàn rỗi (Nhóm cung tiền) và Nhóm người cần có thêm tiền (Nhóm cầu tiền). Khi đó, tiền sẽ di chuyển từ Nhóm cung tiền sang Nhóm cầu tiền bằng nhiều hình thức khác nhau (đương nhiên nó không phải là cho không).

Ích lợi của việc này là gì?

Nhóm cung tiền sẽ “chơi với tiền” với mong muốn làm cho nó sinh sôi nảy nở thêm.

Nhóm cầu tiền sẽ có được thứ họ cần. Họ phải nỗ lực làm việc để trả lại số tiền mà họ đã “mượn” và giàu hơn.

Khi đó, nền kinh tế sẽ chăm chỉ làm việc hơn, tạo ra nhiều sản phẩm hơn, sự cạnh tranh lẫn nhau cao hơn, người dân được dùng sản phẩm tốt hơn, đa dạng hơn, khoa học kỹ thuật ngày càng phát triển để cạnh tranh và phục vụ nhu cầu người dân…

02 cách điều chuyển tiền từ nơi Cung sang nơi Cầu của nhà điều hành

Với vai trò quản lý, nhà điều hành đương nhiên là mong muốn nền kinh tế đạt được những ích lợi như vậy càng nhiều càng tốt. Họ dùng 02 kênh chính để điều chuyển tiền:

* Kênh gián tiếp: Tức là một tổ chức đứng ra “kinh doanh tiền” và chịu rủi ro cho hoạt động đó. Họ mua tiền từ người Cung với giá 5%/năm và họ bán cho người Cầu với giá 8%. Nếu kinh doanh tốt họ có lời, nếu kinh doanh tệ họ bị thua lỗ và họ hoạt động dưới sự giám sát của nhà điều hành. Đại diện to lớn nhất của kênh gián tiếp này là Ngân Hàng.

* Kênh trực tiếp: Một tổ chức đứng ra “môi giới tiền” cũng như các loại giấy tờ có giá khác, điều chuyển tiền trực tiếp chuyển từ nguồn Cung sang nguồn Cầu, và họ ở chính giữa sống nhờ hoa hồng tư vấn và môi giới. Đại diện phổ biến nhất của kênh này là Thị Trường Chứng Khoán.

Như vậy: Về bản chất giá trị đóng góp đối với nền kinh tế của Ngân Hàng và TTCK là như nhau, chỉ là hình thức thể hiện ra bên ngoài khác nhau. Các quốc gia chú trọng phát triển kinh tế đều có TTCK phát triển, bởi vì họ muốn toàn dụng công suất của tiền trong dân. Tuy nhiên, thị trường chứng khoán tại Việt Nam ta còn quá non trẻ (chỉ chưa đầy 20 năm), và tỷ lệ người dân có tài khoản chứng khoán rất thấp (chỉ 02% so với 40% của các nền kinh tế lớn).

Đầu tư chứng khoán là cờ bạc?

Đúng! Nếu bạn cho rằng đầu tư chứng khoán là cờ bạc, bạn sẽ tham gia như một con bạc, và kết cục của hầu hết các con bạc, bạn biết rồi đấy, là mất tiền.

Nếu bạn muốn đầu tư chứng khoán đàng hoàng, và muốn kiếm được tiền bền vững, xin chia sẻ với bạn vài quan điểm sau:

+ Hoạt động đầu tư của bạn góp phần tạo ra giá trị, tạo ra sản phẩm cho nền kinh tế.

Ví dụ: công ty VNM mỗi năm sản xuất được 365.000 sản phẩm, công ty này phát hành 100 cổ phiếu. Nếu bạn mua 01 cổ phiếu VNM (tức chiếm 01% cổ phần công ty) và nắm giữ trong 01 năm, tức là bạn giúp nền kinh tế tạo ra 365.000*01% = 3.650 sản phẩm. Nếu bạn chỉ nắm giữ trong 01 ngày, bạn vẫn giúp nền kinh tế tạo ra 3.650/365 = 10 sản phẩm.

+ Hoạt động đầu tư tuyệt vời hơn đánh bạc vạn lần. Bởi vì khi đánh bạc, bạn không chọn được lá bài nào sẽ là của mình (đôi khi bạn phải sở hữu toàn bài xấu, đánh giỏi kiểu gì cũng thua). Còn đầu tư chứng khoán, bạn có thể dễ dàng chọn cho mình những cổ phiếu tốt, mua nó với giá rẻ để đưa vào danh mục của mình (bạn toàn sở hữu cổ phiếu tốt, đầu tư kiểu gì cũng có lời).

Đơn giản vậy thôi!

Cấu trúc tổ chức của thị trường chứng khoán

Căn bản có 05 thành phần: Cơ quan quản lý (Bộ tài chính, UBCKNN), Nơi trưng bày (Sở GDCK), Dịch vụ (CTCK), Cung tiền – cầu cổ phiếu (NDT), Cầu tiền – Cung cổ phiếu (DNNY).

Thị trường chứng khoán là gì?

Là nơi giao thương giữa Cung tiền – Cầu tiền, Cung cổ phiếu – Cầu cổ phiếu.

Những người mua đi bán lại là những nhà thương mại, giống như bạn lướt sóng gạo, hồ tiêu, cafe…

Chứng khoán là gì?

Nhìn chung, chứng khoán là các loại giấy tờ có giá khác nhau được các tổ chức phát hành (theo luật định).

Ở đây, Quyền lưu ý, 03 loại chứng khoán chính mà các doanh nghiệp niêm yết thường phát hành: cổ phiếu, trái phiếu, trái phiếu chuyển đổi.

Cổ phiếu là gì?

Cổ phiếu là một tờ giấy có giá (thực tế bây giờ số hóa cả rồi), chứng nhận quyền sở hữu một lượng cổ phần nhất định trong công ty phát hành của người nắm giữ nó.

Ví dụ: Công ty VNM phát hành 1.000 cổ phiếu (1.000 tờ giấy có giá). Nếu bạn sở hữu 01 cổ phiếu VNM thì tức bạn là chủ sở hữu 0,1% công ty công ty VNM. Nếu bạn sở hữu 600 cổ phiếu VNM, tức là bạn là người sở hữu 60% công ty này. Với 60% cổ phần, bạn có quyền hành tối cao trong công ty

Phân biệt cổ phiếu và cổ phần?

Đọc kỹ lại đoạn trên. Bạn sở hữu 600 cổ phiếu VNM tức là bạn sở hữu 60% cổ phần VNM. Lượng cổ phiếu và % cổ phần.

Cổ phiếu thưởng? Trả cổ tức bằng cổ phiếu? Phát hành thêm cổ phiếu ưu đãi? Cổ phiếu ESOP? Cổ phiếu phát hành riêng lẻ?

Bạn có thể dễ dàng tìm được những định nghĩa của các cụm từ trên bằng cách Search Google. Tuy nhiên quan điểm của tôi về các vấn đề này xoáy vào bản chất, xoáy vào lợi ích của nhà đầu tư. Và nó rất khác biệt so với các định nghĩa thông thường. Tôi không chia sẻ public những vấn đề đó.

Trái phiếu là gì?

Nếu bạn sở hữu cổ phiếu của một doanh nghiệp, tức là bạn sở hữu một tỷ lệ % cổ phần trong công ty đó. Bạn là đồng Chủ Sở Hữu của công ty ấy.

Còn trái phiếu, nếu bạn sở hữu nó, bạn là Chủ Nợ của công ty phát hành ra trái phiếu. Nếu bạn mua tất cả trái phiếu của một công ty phát hành ra, bạn là chủ nợ lớn của công ty, nhưng bạn không phải chủ sở hữu của công ty.

Ví dụ: Công ty VNM phát hành 5 trái phiếu VNM, mỗi trái phiếu có giá 01 tỷ đồng, lãi suất 9%/năm, kỳ hạn 03 năm. Nếu bạn mua 01 trái phiếu này, tức là bạn cho công ty VNM vay 01 tỷ đồng, thời hạn vay 03 năm, mỗi năm bạn lấy tiền lãi 90 triệu đồng, 03 năm tổng lãi thu về 270 triệu đồng, đến ngày đáo hạn công ty VNM có nghĩa vụ hoàn trả tiền gốc 01 tỷ đồng cho bạn.

Trái phiếu chuyển đổi là gì?

Ví dụ: Công ty ABC có 10 triệu cổ phiếu (tương đương vốn điều lệ 100 tỷ, mệnh giá cổ phiếu theo quy định Việt Nam là 10.000 đ/cp), giá thị trường hiện mỗi cổ phiếu là 25.000 đ/cp. Công ty này phát hành 01 triệu trái phiếu chuyển đổi, mệnh giá trái phiếu 1000.000 đ/trái, giá phát hành 1000.000 đ/trái, bán mỗi lô 1000 trái (không bán lẻ), lãi suất mỗi năm 09%, thời hạn 03 năm đáo hạn, quyền chuyển đổi trái phiếu thực hiện vào ngày đáo hạn, tỷ lệ chuyển đổi 01:100 (mỗi trái đổi thành 100 cổ).

Khi đó, nếu bạn mua 01 lô trái phiếu chuyển đổi này, tức là bạn sở hữu 1000 trái, tương đương cần chi ra 01 tỷ đồng cho công ty ABC vay. Mỗi năm bạn nhận về 90 triệu tiền lãi vay, 03 năm nhận tổng cộng 270 triệu tiền lãi. Đến ngày đáo hạn, bạn có 02 lựa chọn:

• Một là đáo hạn trái phiếu, thu về vốn gốc 01 tỷ đồng.
• Hai là bạn có quyền đổi 1000 trái phiếu chuyển đổi này thành 100.000 cổ phiếu ABC. Nếu tại thời điểm sau 03 năm đó, cổ phiếu ABC vẫn có giá 25.000 đ/cp, thì 100.000 cổ phiếu ABC tổng giá trị trên thị trường là 2,5 tỷ đồng.

Bạn được chọn 01 trong 02 phương án, tùy tình hình thị trường và giá cả cổ phiếu ABC lúc đó. Bảo với công ty chứng khoán của bạn, hay công ty phát hành trái phiếu hướng dẫn bạn cách chuyển đổi hay đáo hạn.

Kiếm tiền từ đầu tư chứng khoán có nên chăng?

Với Quyền thì CÓ! Nếu bạn muốn ngồi không mà an hưởng, không phải lo lắng gì về tài chính, thu nhập thụ động, tự do tài chính, tự do thời gian, tự do cuộc sống… thì nhất định phải am hiểu đầu tư chứng khoán.

Thế này nhé, chúng ta dùng thời gian, công sức của mình để làm việc, kiếm tiền. Còn đầu tư khiến cho số tiền đó sinh sôi nảy nở một cách tự động. Có rất nhiều kênh để bạn cất trữ tiền nhàn rỗi: gửi tiết kiệm, vàng, dầu, đô la, forex, phái sinh các loại, future, option, CFD, các loại coin, bất động sản, chứng khoán… Khi lựa chọn, bạn cần phải cân nhắc các yếu tố: rủi ro, lợi nhuận, thời gian và công sức.

Cá nhân Quyền cho rằng Chứng Khoán và Bất Động Sản là 02 kênh tốt nhất để lựa chọn. Chúng thanh nhàn, cực kỳ bền vững, và dễ dàng kiếm tiền thụ động.

Chúng ta không đi sâu vào từng loại ở đây. Quyền rất ngại public những thông tin này. Nếu bạn thích những gì đàng hoàng, thanh nhàn, cực kỳ bền vững, và dễ dàng kiếm tiền thụ động, thì hãy chọn Chứng Khoán và Bất  Động Sản.

Tiền nhàn rỗi, nếu bạn không đầu tư, bạn sẽ bị nghèo đi do lạm phát ăn mòn. Kiểu gì cũng phải đầu tư. Hãy chọn kênh đầu tư một là phải an toàn (tuyệt đối hoặc gần như tuyệt đối), hai là có tỷ suất sinh lời cao, ba là có khả năng giúp bạn kiếm tiền thụ động cực kỳ bền vững, và cuối cùng là dễ dàng làm được.

*Key: “Đầu tư chất xám trước, đầu tư tiền lớn sau”.

Một tư duy mà tôi hay chia sẻ: Thị trường chứng khoán là mỏ kim cương vô tận để bạn khai thác một khi đã biết cách.

Nhớ là khi và chỉ khi đã biết cách bạn nhé.

Phân biệt các thuật ngữ về giá

Mệnh giá cổ phiếu là gì? Theo pháp luật Việt Nam, mệnh giá cổ phiếu được quy định mặc định là 10.000 đ/cp. Mệnh giá liên quan, tượng trưng cho vốn điều lệ. Ví dụ, công ty ABC niêm yết trên sàn chứng khoán có vốn điều lệ là 100 tỷ đồng, thì công ty này được phát hành 10 triệu cổ phiếu.

Công thức: Vốn điều lệ = Mệnh giá x Số lượng cổ phiếu được phát hành

Giá trị sổ sách là gì? Giá trị sổ sách liên quan đến vốn chủ sở hữu của công ty. Ví dụ công ty ABC như trên, vốn điều lệ 100 tỷ, có tổng tài sản là 200 tỷ, nợ là 35 tỷ, khi đó vốn chủ sở hữu là 165 tỷ. Giá trị sổ sách của công ty ABC này là 16.500 đ/cp.

Công thức: Giá trị sổ sách = Vốn chủ sở hữu/Tổng số lượng cổ phiếu

Giá cổ phiếu là gì? Đây là giá cả mà hàng ngày cổ phiếu được giao dịch. Mức giá này do cung cầu thị trường quyết định. Công ty ABC thời điểm này giá cổ phiếu 22.000 đ/cp, nhưng 05 phút sau có thể là 23.000 đ/cp rồi. Giá cả hàng ngày của cổ phiếu do cung và cầu của thị trường quyết định.

Giá trị thực của cổ phiếu? Đây là phần rất quan trọng mà bạn cần phải nắm. Bạn cần có phương pháp xác định giá trị thực của cổ phiếu một cách rõ ràng. Ví dụ cổ phiếu ABC giá cổ phiếu hiện ở mức 23.000 đ/cp, mà bạn định giá ra kết quả giá trị thực là 30.000 đ/cp, thì đó là cơ hội đầu tư rất tốt. Ngược lại, nếu định giá chỉ ra được giá trị thực cổ phiếu ABC là 13.000 đ/cp thì tuyệt đối không nên mua cổ phiếu này.

Hầu hết nhà đầu tư chứng khoán không dành thời gian, học hỏi, để trả lời câu hỏi giá trị thực của cổ phiếu là bao nhiêu, mà bị cuốn theo biến động giá cả cổ phiếu hàng ngày. Đó là một trong những lý do khiến những nhà đầu tư thiếu hiểu biết bị mất tiền trên thị trường chứng khoán.

Có lẽ không phải là cách chơi chứng khoán, mà là hướng dẫn cách tìm hiểu về chứng khoán đàng hoàng cho người mới. Quy trình từng bước cụ thể như sau:

Mở ngay một tài khoản chứng khoán: Tìm xem xung quanh nhà bạn có công ty chứng khoán nào tiện, đến mở tài khoản ngay, hoàn toàn miễn phí. Hoặc liên hệ với Quyền qua Gmail (quyenduong240@gmail.com) bạn sẽ được giới thiệu môi giới chất lượng.

Mọi vấn đề thắc mắc ban đầu như nộp tiền thế nào, cách đặt lệnh mua bán, ký quỹ, margin, xem sao kê…. bạn sẽ được môi giới nơi mở tài khoản hướng dẫn. Hãy yên tâm làm đúng theo từng bước Quyền chia sẻ, 1-2 tuần là những thắc mắc này tan biến ngay!

Nộp ngay vào tài khoản chứng khoán của bạn một số tiền nhỏ đối với bạn. Nếu bạn có 100 tỷ, hãy nộp ngay vào tài khoản chứng khoán 500 triệu – 01 tỷ để trải nghiệm. Nếu bạn có 100 triệu, hãy nộp ngay vào đó 01 – 02 triệu đồng. Điều quan trọng ở đây là bạn thiết lập ngay cho mình môi trường học hỏi thực tế và luyện tập.

Nhanh chóng chọn ra vài cổ phiếu (đọc sách, hỏi han môi giới, bạn bè, diễn đàn…) và cứ mua vào một ít. Quan trọng không phải là kiếm tiền, quan trọng lúc này là bạn luyện tập, và luyện tập với thị trường thật (đừng bao giờ đánh chứng khoán ảo!).

Đến đây, cực kỳ quan trọng, giờ là lúc bạn cần một phương pháp đầu tư chứng khoán hiệu quả, đàng hoàng. Vấn đề là ngay lúc đầu tiên này, bạn sẽ không biết cái nào hay, cái nào dở cả. Hoặc bạn thấy cái nào cũng hay, hoặc cái nào cũng phức tạp, hoặc bạn bị ngợp với lượng thông tin mình tiếp cận, hoặc cũng có thể bạn cảm thấy vô cùng hào hứng… Ok, vùng thời gian này bạn có thể thử nhiều phương pháp khác nhau, đọc thật nhiều sách, đi học hết khóa này đến khóa khác về chứng khoán… Một số người tuyệt vời rất ham học, họ đầu tư 100 triệu – 500 triệu vào các khóa học.

Kế đến là quá trình Thử – Sai – Sửa – Thử – Sai – Sửa… Quá trình này khiến bạn trả giá rất rất nhiều: tiền bạc, thời gian, công sức… Dù sao thì đây là giai đoạn thú vị nhất. Bạn sẽ liên tục phát triển, có lời và bị thua lỗ, chiến thắng và thất vọng…

Sau đó là quá trình chọn lọc, tổng hợp, xem những gì phù hợp với bạn. Bạn sẽ không đi lung tung hết phương pháp này đến phương pháp khác nữa, mà chỉ tập trung vào một và chỉ một!

Cuối cùng là giai đoạn tiền chảy vào túi bạn. Bạn hầu như không làm gì cả, tiền đều đặn chảy vào, mọi biến động thị trường không ảnh hưởng đến bạn, một trạng thái thịnh vượng, an lạc trong đầu tư… Bạn sẽ sống vì những giá trị khác cao hơn tiền.

Đó là những gì bạn nên làm và sẽ trải qua.

Đương nhiên là Quyền ở đây để chia sẻ với bạn một phương pháp đầu tư tốt nhất trong số tất cả các sự lựa chọn khác. Để đến được ngày hôm nay, nói những lời này, Quyền trả giá tất cả 12 năm. Dĩ nhiên vấn đề là nếu cách đây 12 năm có ai đó nói rằng đây là phương pháp tốt nhất để chọn, Quyền không tin đâu.

Vậy nên, trong quá trình tìm hiểu về chứng khoán, hiện tại bạn chưa cần nhất thiết phải tin rằng đây là phương pháp đầu tư tốt nhất. Dĩ nhiên nếu bạn TIN NGAY thì rất tốt cho bạn (vì tiết kiệm 12 năm mà). Tuy nhiên, chỉ cần bạn sẵn sàng đón nhận nó như là một trong số những con đường đầu tư tốt nhất mà bạn tham khảo đã là rất tốt rồi.

Nhận diện sức mạnh của dòng tiền trên TTCK: Làm sao biết NĐT lớn đang nghĩ gì?

Trên thị trường chứng khoán khắc nghiệt, việc một cổ phiếu có bứt phá được trong tương lai sẽ không chỉ gói gọn trong các yếu tố cơ bản của doanh nghiệp mà đôi khi còn phụ thuộc vào đường đi của dòng tiền. Việc phát hiện ra dòng tiền đang chảy mạnh vào đâu sẽ phần nào có ý nghĩa quyết định đến thành công trong hoạt động đầu tư.

Đầu tư chứng khoán vốn là hành động có tính tương tác giữa các nhà đầu tư với nhau trên thị trường. Nếu nhà đầu tư chỉ lựa chọn cổ phiếu theo quan điểm cá nhân, sẽ không bao giờ đủ. Ngoài việc phân tích các yếu tố cơ bản của doanh nghiệp thì việc theo dõi xem dòng tiền lớn đang chảy mạnh vào đâu, sử dụng chỉ số nào để nhận biết sẽ khiến chúng ta có thêm cái nhìn tổng quát về thị trường. Joseph E. Granville - người thầy sơ khai của phương pháp tương quan này là đã giúp NĐT trả lời cho câu hỏi “nhà đầu tư lớn đang nghĩ gì và thị trường sắp tới sẽ có xu hướng ra sao?”.

Việc dự báo xu hướng dòng tiền lớn trên thị trường không đơn giản nhưng việc đo lường sự thay đổi xu hướng dòng tiền thì không quá phức tạp. Trên thế giới đã có rất nhiều phương pháp, trong đó phương pháp quan sát Price Volume Trend (PVT) được xây dựng dựa trên tiền đề cho rằng khối lượng giao dịch thể hiện cho sự tham gia của dòng tiền vào cổ phiếu là một trong những phương pháp đơn giản hữu ích nhất.

Công thức của phương pháp này tính dựa vào tỷ lệ thay đổi của giá và khối lượng giao dịch của mã trên thị trường. Cách tính như sau:

PV (Price Volume ) = %P x V

Trong đó:

%P: Tỷ lệ thay đổi của giá

V: Khối lượng giao dịch tương ứng theo thời kì

Nếu PV sau > PV trước, điều đó cho thấy dòng tiền đang có xu hướng mạnh lên và xu thế trước đó sẽ tiếp tục được duy trì.

Nếu PV sau < PV trước, điều này cho thấy sự suy yếu của dòng tiền và khả năng đảo chiều có thể sẽ xuất hiện nếu không có dòng tiền mới tiếp tục bổ sung.

Ví dụ đối với cổ phiếu MBB của Ngân hàng TMCP Quân đội, dữ liệu thống kê và tính toán cho thấy trong thời gian từ tuần 07/08 - 11/08 thì PV tuần = 19,8 triệu. Sau đó, tuần từ 14/08-18/08 thì PV tuần chỉ là 11,8 triệu.

PV sau < PV trước cho thấy tiền đã rút khỏi cổ phiếu này và tác động tiêu cực đến giá cổ phiếu.

Ngoài ra sẽ có 4 trường hợp thông thường sau giúp NĐT nhận biết xu thế:

- Nếu giá tăng cùng với giá trị giao dịch tăng dần khẳng định xu hướng dòng tiền mạnh đang vào nhiều khả năng cổ phiếu sẽ tăng giá.

- Nếu giá giảm đi kèm với giá trị giao dịch giảm khẳng định xu hướng dòng tiền đang rút ra nhiều khả năng cổ phiếu sẽ giảm giá.

- Giá tăng cùng với giá trị giao dịch giảm hoặc trung tính là một biểu hiện cho sự phân kỳ và có thể cho thấy xu hướng dòng tiền đang lưỡng lự, lúc này khả năng tăng giá đang dần yếu đi và thiếu sự chắc chắn.

- Giá giảm cùng với giá trị giao dịch tăng hoặc trung tính là một biểu hiện cho sự phân kỳ và có thể cho thấy xu hướng dòng tiền đang lưỡng lự tuy nhiên khả năng giá giảm đang yếu dần đi và cổ phiếu có thể tăng giá trở lại.

Hiện tại thì phương pháp Price Volume Trend là một trong những cách đơn giản nhất để nhà đầu tư nhận diện được sự luân chuyển của dòng tiền trên thị trường cũng như xu thế tăng/giảm giá của cổ phiếu. Tuy nhiên phương pháp này cũng có nhược điểm.

Thứ nhất, sử dụng việc đo lường số liệu quá khứ chỉ giúp NĐT khẳng định được xu hướng chứ không nhận diện được xu hướng ngay khi nó bắt đầu, tức là đã chậm chân hơn “thị trường”.

Thứ hai, không xác định được sự tham gia thực tế của dòng tiền. Trên thực tế có nhiều trường hợp các cổ phiếu được trao tay nhằm tạo thanh khoản, khối lượng thực tế tham gia rất nhỏ nhưng giá trị PV vẫn khá lớn tạo hiểu nhầm về sức mạnh dòng tiền vào cổ phiếu này, thậm chí nhiều khi so sánh sức mạnh dòng tiền giữa những cổ phiếu, nhóm CP và thị trường khác nhau sẽ không tránh khỏi sự khập khiễng.

Dù vậy, đây vẫn là một phương pháp cơ bản hữu hiệu thường xuyên được sử dụng trên các thị trường chứng khoán thế giới.

$$y òn$$

Theo Trí thức trẻ

Các loại Lệnh Đặt trong Chứng khoán LO, MP, ATO, ATC, MTL, MOK, MAK

Bài viết dưới đây mình xin giới thiệu 1 loạt các Khái niệm cơ bản có liên quan đến các loại Lệnh Chứng khoán được đặt mua bán. Bài viết là 1 phần nhỏ bổ trợ và làm rõ hơn bài viết Cách xem Bảng giá Chứng khoán. Cụ thể:

Trong ảnh: Bảng giá Phân bố Thời gian các Phiên Khớp lệnh kèm các Lệnh được đặt trong Phiên Giao dịch đó tại từng sàn (Link gốc ảnh)

Để rõ hơn bạn nên bấm “Link gốc ảnh” cuối ảnh, chúng ta dễ thấy “Lệnh LO” ở bất kỳ Phiên nào hay sàn nào cũng đều được dùng. Và trong thực tế đã chứng minh 95% Lệnh đặt trên Thị trường Chứng khoán là đến từ Lệnh này. Nên thực ra về cơ bản đôi khi bạn nắm vững lệnh này là được. Các lệnh sau mình vẫn sẽ giới thiệu chi tiết kèm ví dụ để các bạn biết và hiểu thêm.

—————————————————————

Lệnh Giới hạn – Lệnh LO

– Khái niệm: LO là viết tắt của 2 chữ Tiếng Anh – Limit Order tức là Lệnh Giới hạn. Vậy Lệnh Giới hạn là gì và tại sao lại có tên như vậy?Chúng ta cũng xét đến tính Giới hạn của Lệnh này thông qua 1 ví dụ nhỏ ngoài đời như sau:

– Ví dụ về Tính Giới hạn: cách đây 1 tuần thì chiếc Điện thoại Samsung Galaxy Note của mình dạo này hơi tậm tịt và có thể là do dùng lâu nên như vậy. Lại nhớ rằng hôm nọ có đứa bạn Cấp 3 cũ mới khoe là nó vừa mua 1 chiếc Điện thoại iPhone mới qua Facebook. Mình hay xài Samsung và giờ cũng muốn thử đổi xem là Apple iPhone nó ra sao mà nhiều người xài vậy. Quyết định bắt máy gọi điện hỏi cậu bạn đó với ý định tham khảo giá cả và các điều kiện khác trước khi mua và nhận được câu trả lời: “Tớ vừa mua con này giá 17,5 triệu đồng, mới ra, dùng được lắm. Cậu có thể ra cửa hàng … mà mua xem sao. Chắc giá vẫn quanh quanh tầm đó”. Như vậy mình đã có thông tin sơ bộ và quyết định cầm 18 triệu đồng theo để nếu có lên giá chút thì vẫn sẽ mua. Khi đến nơi thì chủ cửa hàng có thông tin lại: “Cái này mới ra, đợt này hàng về hơi ít nên giá mới lên lại chút là 17,7 triệu đồng“. Sau đó thì mình ok và chấp nhận mua giá này – 17,7 triệu đồng và thanh toán hết đúng từng đó. Sau giao dịch thì Tài sản của mình thay vì 18 triệu đồng đã thành 1 chiếc Apple iPhone mới và 300 ngàn đồng.

Trong ảnh: Chiếc iPhone mình định mua, cầm 18 triệu đồng theo và Cửa hàng công bố giá bán 17,7 triệu đồng (Link gốc ảnh)

– Phân tích Tính giới hạn trong ví dụ: Mình cầm 18 triệu đồng đi trước khi đến cửa hàng thì tức là tối đa mình sẽ mua đến 18 triệu đồng, và nếu cửa hàng công bố giá bán cao hơn 18 triệu đồng như 18,2 triệu đồng thì mình sẽ không mua vì 18 triệu đồng cầm theo theo tức là Giá tối đa mà mình chấp nhận Mua. Tuy nhiên nếu cửa hàng (Tức Người Bán) công bố giá bán thấp như trong ví dụ là 17.7 triệu đồng thì mình sẽ thanh toán với giá thấp hơn là … 17,7 triệu đồng thôi. Chứ không ai khi cửa hàng bảo 17,7 triệu đồng lại “Tôi cứ thích mua đúng giá 18 triệu đồng đó”. Xin nhắc lại ở đây, Bảng giá Chứng khoán được xây dựng ở đây trên nguyên tắc Kinh tế học thông thường nên cứ giá tốt hơn thì giao dịch. Ngược lại khi mua xong chiếc Apple iPhone mới thì giờ bạn mình bán đi chiếc cũ Samsung Galaxy Note, suy nghĩ đơn giản của mình là 2,5 triệu đồng là bán được, nhưng khi hỏi vài cửa hàng thì có 1 cửa hàng mua cho mình chiếc đó cao nhất là … 2,7 triệu đồng. Và mình quyết định bán giá tốt hơn này. Tổng hợp lại, Tính giới hạn là mức tối đa người giao dịch muốn mua bán nhưng có giá tốt hơn giá bạn mong muốn thì càng tốt và sẽ giao dịch thành công giá đó. Tức là Giá đặt lệnh và Giá giao dịch thành công đôi khi là không giống nhau.

Trong ảnh: Bảng giá Chứng khoán giả định với duy nhất mã AAA trước và sau khi thực hiện Lệnh mua 2.000 cp AAA giá 33,1 (Link gốc ảnh)

Trong ảnh nói trên mình có mô phỏng Bảng giá Chứng khoán giả định với riêng mã AAA trước và sau khi mình Đặt 1 Lệnh Mua 2.000 cp giá 33,1 ngàn đồng. Một số khái niệm cần giải thích thêm trong ảnh trên:

+ Cột “Bán” ở vị trí khoanh tròn số 4: ở đây được hiểu là những người muốn bán và chưa bán được. Giống như các cửa hàng đang trưng bầy Điện thoại ra và chào bán giả dụ chiếc Apple iPhone mới với giá 17.7 triệu đồng hay 17,8 triệu đồng hay 17,9 triệu đồng hay … và chưa bán được hoặc chưa bán hết được. Dưới cột “Bán” ta thấy các cột con như “G1″ tức là Giá 1 hay Giá bán thấp nhất bên bán (Vì khi bất kỳ ai đi mua thì theo nguyên tắc kinh tế đều sẽ chọn cửa hàng Giá bán thấp nhất nên là tốt nhất với người mua). Trong hình ảnh phần trước khi đặt lệnh thì Giá bán thấp nhất của AAA (G1) là 33 ngàn đồng. Còn cột con “KL1″ là tổng khối lượng muốn bán tại mức Giá 1.  Trong ảnh phần trước khi đặt lệnh thì Khối lượng Bán tại mức Giá 33 ngàn đồng là 5.630 cổ phiếu. Tương tự cột con “G2″ và “KL2″ là Giá bán thấp thứ 2 bên bán (Là ưu tiên thứ 2 với người mua, người mua sẽ chọn cửa hàng bán thấp nhất, nếu cửa hàng đó hết hàng, thì sẽ sang cửa hàng bán thấp thứ 2). Trong hình ảnh lần lượt sẽ là G2 – 33,05 ngàn đồng và KL2 – 2.100 cổ phiếu. Tượng tự là cột con “G3″ và “KL3″ lần lượt là G3 – 33,1 ngàn đồng và KL3 – 11.880 cổ phiếu.

+ Cột “Mua” ở vị trí khoanh tròn số 5: ở đây được hiểu là những người muốn mua và chưa mua được. Giống như các cửa hàng khi thấy Điện thoại cũ của mình Samsung Galaxy Note đã chào mua là 2,5 triệu đồng hay2,6 triệu đồng hay 2,7 triệu đồng hay … và chưa mua được hoặc chưa mua hết được. Dưới cột “Mua” ta cũng thấy các cột con như “G1″ tức là Giá 1 hay Giá cao nhất bên mua (Vì khi bất kỳ ai đi bán theo nguyên tắc kinh tế đều sẽ chọn cửa hàng Giá mua cao nhất nên là tốt nhất với người bán). Trong hình ảnh phần trước khi đặt lệnh thì Giá mua cao nhất của AAA (G1) là 32.8 ngàn đồng. Còn cột con “KL1″ là tổng khối lượng muốn mua tại mức Giá 1.  Trong ảnh phần trước khi đặt lệnh thì Khối lượng Mua tại mức Giá 32.8 ngàn đồng là 120 cổ phiếu. Tương tự cột con “G2″ và “KL2″ là Giá mua cao thứ 2 bên mua (Là ưu tiên thứ 2 với người bán, người bán sẽ chọn cửa hàng mua lại cho mình giá mua cao nhất, nếu cửa hàng đó không muốn mua thêm, thì sẽ sang cửa hàng mua cao thứ 3). Trong hình ảnh lần lượt sẽ là G2 – 32,7 ngàn đồng và KL2 – 6.940 cổ phiếu. Tượng tự là cột con “G3″ và “KL3″ lần lượt là G3 – 32,6 ngàn đồng và KL3 – 12.140 cổ phiếu.

+ Cột “Khớp lệnh” ở vị trí mũi tên số 1: ở đây được hiểu là Lệnh Giao dịch thành công gần nhất với Giá, Khối lượng và Tăng giảm so với giá Tham chiếu của Lô giao dịch đó.

Quay trở lại hình ảnh, ta có thể thấy rõ ràng là có 2 phần: Phần trước khi đặt lệnh ở phía trên và Phần sau khi đặt lệnh ở phía dưới. Ở đây trong ví dụ ta thấy bên bán với mong muốn bán thấp lúc này là 33 ngàn đồngvới khối lượng là 5.630 cổ phiếu. Tuy nhiên khi đặt lệnh mình lại đặt lệnh là giá mua 33,1 ngàn đồng tức là giá Mua của mình còn cao hơn cả Giá muốn bán thấp nhất. Theo tính chất Giới hạn thì mình sẽ mua với Giá khớp lệnh 33 ngàn đồng – 2.000 cổ phiếu tức giá tốt hơn chứ không phải là phải mua đúng Giá đặt lệnh Mua 33,1 ngàn đồng. Và tất cả các lệnh đặt thẳng số như vậy chính là Lệnh LO – Lệnh Giới hạn.

Trong ảnh: Phần khung đỏ nhập lệnh trong TK Online HSC thì dòng Giá để đặt lệnh ghi số như vậy chính là Lệnh giới hạn LO (Link gốc ảnh)

—————————————————————

Một ví dụ khác về tính Giới hạn – Đặt Lệnh mua 10.000 cổ phiếu AAA giá 33.1 ngàn đồng

– Câu chuyện thực tế: bây giờ lãnh đạo Cơ quan mình đang làm có gọi mình lên và đề nghị, e đi tìm mua cho anh 10 chiếc iPhone màu trắng loại 64G giá tốt nhất để Công ty mình phân phối cho các lãnh đạo các Phòng ban. Khi mình qua cửa hàng bán giá thấp nhất thì họ có nói bên e đang bán loại này cũng 17,7 triệu đồng nhưng chỉ còn duy nhất 5 chiếc. Và tất nhiên mình mua 5 chiếc ở đây đầu tiên, tiếp đó mình sang cửa hàng thứ 2 bán cao hơn chút là 17,8 triệu đồng, mình có nói cần 5 chiếc nữa thì bên này nói là bên e còn 3 chiếc, như vậy mình lấy tiếp 3 chiếc ở cửa hàng này. Đến cửa hàng khác bán giá cao hơn chút nữa là 17,9 triệu đồng thì cửa hàng này có tận 20 chiếc nhưng mình chỉ cần còn đúng 2 chiếc nữa thôi (Tất nhiên theo tính giới hạn thì không ai lại qua đây mua luôn 10 chiếc vì như thế là không kinh tế). Như vậy kết quả mình mua được là: 5 chiếc giá 17,7 triệu đồng, 3 chiếc 17,8 triệu đồng và 2 chiếc 17,9 triệu đồng. Liên hệ với bảng giá ta có hình sau:

Trong ảnh: Bảng giá Chứng khoán giả định với duy nhất mã AAA trước và sau khi thực hiện Lệnh mua 10.000 cp AAA giá 33,1 (Link gốc ảnh)

Giải thích chi tiết về hình ảnh trên:

+ Ở trên ta thấy trước khi đặt lệnh thì Bảng giá bên Bán đang rao bán 3 giá thấp nhất là Giá 33 với Khối lượng muốn bán là 5.630 cổ phiếu, Giá cao hơn 33,05 với khối lượng muốn bán là 2.100 cổ phiếu và Giá cao hơn nữa 33,1 với khối lượng muốn bán 11.880 cổ phiếu. Khi đặt lệnh mua 10.000 cổ phiếu giá 33,1. Thì do tính giới hạn nên tối đa sẽ mua đến Giá 33,1 nhưng thấp hơn thì càng tốt trước. Bắt đầu là Giá bán thấp nhất sẽ mua đầu tiên – Giá 33, do khối lượng muốn mua là 10.000 cổ phiếu nhưng bên bán tại mức Giá 33 này chỉ có 5.630 cổ phiếu nên sẽ mua hết. Khối lượng còn lại sau khi mua Lô Giá này là: 10.000 – 5.630 = 4.370 cổ phiếu. Tiếp tục Lệnh mua còn lại này mua tiếp lên giá cao hơn là Giá 33,05. Lúc này Bên bán 33,05 có khối lượng bán là 2.100 cổ phiếu tức là vẫn nhỏ hơn Khối lượng Lệnh muốn mua 4.370 cổ phiếu nên sẽ mua hết khối lượng bán tại mức Giá 33,05 này. Khối lượng còn lại sau khi mua Lô Giá này là: 4.370 – 2.100 = 2.270 cổ phiếu. Cuối cùng Lệnh mua còn lại này mua tiếp lên giá cao hơn nữa là Giá 33,1. Lúc này Bên bán 33,1 có khối lượng bán là 11.880 cổ phiếu tức là đã lớn hơn Khối lượng Lệnh muốn mua 2.270 cổ phiếu nên cuối cùng thì Khối lượng Lệnh Mua thành công lô cuối là 2.270 cổ phiếu giá 33,1 ngàn đồng. Và khối lượng còn dư Chào bán tại mức giá 33,1 là: 11.880 – 2.270 = 9.610 cổ phiếu. Như vậy Người mua đã mua thành công với chi tiết Giá mua thành công kèm Khối lượng là: 5.630 cổ phiếu giá 33; 2.100 cổ phiếu giá 33,05 và  2.270 cổ phiếu giá 33,1 ngàn đồng. Còn về mặt bảng giá thì sau bảng giá thì Giá thấp nhất không còn là 33 nữa vì đã bị Lệnh mua nãy mua hết rồi. Lúc này Bảng giá sẽ hiện ra giá Bán thấp là 33,1 nhảy lên vị trí G1 tức là Giá bán thấp nhất, 2 giá bán giả định thấp tiếp theo là 33,15 và 33,2 từ sau bảng chuyển lên. Đó là 1 số kết quả chính nhảy lên sau Lệnh 10.000 mua giá 33,1 đó.

+ Mũi tên 1 – Giá Khớp lệnh: Giá khớp lệnh gần nhất là Giá 33,1 ngàn đồng vì Lệnh Mua nãy quét đến Giá 33,1.

+ Mũi tên 2 – Khối lượng Khớp lệnh: Khối lượng khớp lệnh gần nhất là Khối lượng 2.270 cổ phiếu vì Lệnh Mua nãy quét đến Giá 33,1 còn khối lượng là 2.270 cổ phiếu (Một số ít Bảng giá sẽ hiện là 10.000 cổ phiếu quét vào giá 33,1).

+ Mũi tên 3 và 8 – +/- Chêch lệch giữa Giá Khớp lệnh hiện tại với Giá tham chiếu ở phía đầu: Giá tham chiếu phía đầu là 32.5 (Là giá đóng cửa phiên liền trước) lệch so với trước và sau khi có Lệnh Mua 10.000 cổ phiếu là 0.5 (33 – 32.5) và 0.6 (33.1 – 32.5).

+ Mũi tên 4 – Tổng Khối lượng Khớp lệnh: chính là cột giải thích Tổng khớp lệnh đến thời điểm mình xem hoặc hết ngày thì là Tổng cả ngày. Ở đây thì trước và sau khi có Lệnh 10.000 cổ phiếu thì là 814.300 cổ phiếu và 824.300 cổ phiếu.

+ Mũi tên 5 – Giá Cao nhất trong ngày: là cột “Cao nhất” được thiết lập lại sau Lệnh Mua nói trên. Giá mua thành công của Lệnh mua nói trên 33,1 cao hơn Giá mua cao nhất trước đó là 33,05 ngàn đồng.

+ Mũi tên 6 và 7 – Giá 33,1 và Khối lượng tại mức giá đó được chuyển lên: sau Lệnh Mua nói trên thì Giá bán thấp nhất lúc này không còn là 33 nữa mà là 33,1 ngàn đồng, do đó Giá và Khối lượng đó sẽ được dịch từ từ vị trí số 3 lên vị trí số 1.

+ Mũi tên 9 – Giá và Khối lượng sau bản được chuyển lên: Do Bảng giá thiết kế trên màn hình máy tính có giới hạn nên chỉ hiện 3 Giá bán thấp nhất. Sau lệnh Mua nói trên thì Giá 3 cũ 33,1 đã thành Giá 1 mới. Do đó các giá bán cao hơn nằm sau bảng sẽ được dịch chuyển lên để đảm bảo 3 Giá bán thấp nhất mới được hiển thị.

—————————————————————

Ba ví dụ khác tiếp về tính Giới hạn – Đặt Lệnh mua 10.000 cổ phiếu AAA giá 33 – 32,9 và 32,8 ngàn đồng

– Ví dụ 1: Mình xin ví dụ tiếp một ví dụ khác để bạn dễ hình dung hơn khi thay vì Lệnh đặt mua là 33.1 thì Lệnh mua lúc này là 10.000 cổ phiếu AAA với giá 33 ngàn đồng.

Trong ảnh: Bảng giá Chứng khoán giả định với duy nhất mã AAA trước và sau khi thực hiện Lệnh mua 10.000 cp AAA giá 33 (Link gốc ảnh)

Lúc này thay vì giá 33,1 thì Lệnh Mua lại là Giá 33 nên tối đa Lệnh chỉ quét đến đúng Giá 33. Do khối lượng muốn mua của Lệnh Mua là 10.000 cổ phiếu mà Bên Bán Giá 33 chỉ có Khối lượng muốn bán là 5.630 cổ phiếu nên sau khi Mua hết khối lượng đó vẫn còn dư 10.000 – 5.630 = 4.370 cổ phiếu muốn mua và chưa mua được. Nên lúc này như 2 mũi tên xanh ở giữa hình ta sẽ thấy Giá 33 ở đây lại là Giá mua cao nhất. Các Giá mua thấp hơn sẽ bị đẩy lùi dần ra phía sau. Còn bên Bán thì cũng dịch chuyển như trên hình. Giá bán thấp nhất bây giờ lại là 33,05 chứ không còn là 33 như trước khi Đặt lệnh. Các giá tiếp theo được chuyển dần vào. Bạn có thể xem kỹ hình và suy luận.

– Ví dụ 2: Mình xin ví dụ tiếp một ví dụ khác để bạn dễ hình dung hơn khi thay vì Lệnh đặt mua là 33 như Ví dụ 1 thì Lệnh mua lúc này là 10.000 cổ phiếu AAA với giá 32,9 ngàn đồng.

Trong ảnh: Bảng giá Chứng khoán giả định với duy nhất mã AAA trước và sau khi thực hiện Lệnh mua 10.000 cp AAA giá 32,9 (Link gốc ảnh)

Lúc này thay vì giá 33 thì Lệnh Mua lại là Giá 32,9 nên tối đa Lệnh chỉ quét đến đúng Giá 32,9. Do Bên Bán thấp nhất là giá 33 tức là cao hơn giá Mua 32,9 kia nên sau Lệnh đó không giao dịch nào thành công được thực hiện (Mua Bán chưa gặp nhau). Nên lúc này bên Bán giữ nguyên, Tổng Khối lượng Khớp vẫn giữa nguyên là 814.300 cổ phiếu. Tuy nhiên bên muốn Mua nhưng chưa Mua được sẽ có thay đổi biến động. Lúc này Lệnh Mua cao nhất là 32,9 chứ không phải 32,8 như trước. Giá 1 là 32,9, KL1 là 10.000 đồng. 2 Giá mua 32,8 và 32,7 kèm Khối lượng liên quan Dịch chuyển lùi lại. Riêng Giá 32,6 sẽ bật ra sau Bảng, do Bảng giá chỉ hiện đến Giá mua cao thứ 3. Bạn có thể xem kỹ hình và suy luận.

– Ví dụ 3: Mình xin ví dụ tiếp một ví dụ khác để bạn dễ hình dung hơn khi thay vì Lệnh đặt mua là 33 như Ví dụ 1 thì Lệnh mua lúc này là 10.000 cổ phiếu AAA với giá 32,8 ngàn đồng.

Trong ảnh: Bảng giá Chứng khoán giả định với duy nhất mã AAA trước và sau khi thực hiện Lệnh mua 10.000 cp AAA giá 32,8 (Link gốc ảnh)

Lúc này thay vì giá 33 thì Lệnh Mua lại là Giá 32,8 nên tối đa Lệnh chỉ quét đến đúng Giá 32,8. Do Bên Bán thấp nhất là giá 33 tức là cao hơn giá Mua 32,8 kia nên sau Lệnh đó không giao dịch nào thành công được thực hiện (Mua Bán chưa gặp nhau). Nên lúc này bên Bán giữ nguyên, Tổng Khối lượng Khớp vẫn giữa nguyên là 814.300 cổ phiếu. Tuy nhiên bên muốn Mua nhưng chưa Mua được sẽ có thay đổi biến động nhỏ chút. Lúc này Lệnh Mua cao nhất vẫn là 32,8. Tuy nhiên Khối lượng Đặt mua sẽ là 10.120 cổ phiếu thay vì 120 cổ phiếu như trước. 2 Giá mua thấp hơn 32,7 và 32,6 kèm Khối lượng liên quan vẫn giữ nguyên. Bạn có thể xem kỹ hình và suy luận.

Như vậy về cơ bản bạn đã hiểu được tính chất của Lệnh Giới hạn – Lệnh LO trên các Bảng giá Chứng khoán Online.

—————————————————————

Lệnh ATO và ATC trong Phiên Khớp lệnh Định kỳ

Lệnh ATO là viết tắt của 3 chữ trong Tiếng Anh là At The Openning tức là Lệnh giao dịch tại mức giá Mở cửa. Như chúng ta đã biết thì Lệnh này được áp dụng ở Phiên Định kỳ Mở cửa ở sàn HOSE vào lúc 9 – 9h15 hàng ngày. Ngược lại Lệnh ATC là viết tắt của 3 chữ trong Tiếng Anh là At The Closing tức là Lệnh giao dịch tại mức giá Đóng cửa. Và như trong ta đã biết thì Lệnh này được áp dụng ở Phiên Định kỳ Đóng cửa của cả 2 sàn chính HOSE và HNX vào lúc 14h30 – 14h45 hàng ngày. Phiên Định kỳ Đóng cửa đóng một vai trò quan trọng vì nó tạo ra Giá tham chiếu Phiên tiếp theo. Theo như thống kê ước lượng thì 2 Lệnh ATO ATC chiếm khoảng 4% Tổng số lệnh đặt trên thị trường. Khá nhỏ và chỉ dừng ở mức nên biết. Bản chất của Lệnh ATO và ATC là Lệnh mua bán bằng mọi giá, tức là Giá nào cũng mua bán và chỉ áp dụng trong Phiên Định kỳ. Để rõ hơn về 2 Lệnh này bạn có thể xem thêm Cách Khớp lệnh Phiên Định kỳ Chứng khoán.

Trong ảnh là Ví dụ Phiên Khớp lệnh Định kỳ Mở cửa sàn HOSE ngày 30/05/2017 vào lúc gần 9h14. Dễ thấy có Lệnh ATO xuất hiện trong Bảng giá (Link gốc ảnh)

—————————————————————

Lệnh Thị trường – Lệnh MP trong Phiên Khớp lệnh Liên tục tại HOSE

– Ở Phần trên mình trình bày tương đối kỹ về Lệnh Giới hạn LO. Các Lệnh dưới đây sẽ đi nhanh hơn do các khái niệm chung đã rõ hơn và cũng do các lệnh sau ít dùng hơn. Ta đến với Lệnh phổ biến thứ 3 là Lệnh Thị trường MP (Khoảng 1%). Lệnh MP là viết tắt của 2 chữ trong Tiếng Anh là Market Price nên lệnh này còn được gọi là Lệnh Thị trường MP. Lệnh này chỉ áp dụng trong Phiên Khớp lệnh Liên tục của sàn HOSE. Lệnh này có 1 số đặc tính Phổ biến sau:

+ Lệnh MP mua bán tại mức giá tốt nhất – tức là khi mua thì sẽ mua bên bán thấp nhất trước rồi đến các mức giá cao hơn (Giống Lệnh Giới hạn LO). Ví dụ: vẫn tiếp tục các ví dụ ở trên về AAA, ta đặt Lệnh Mua AAA – Giá MP – Khối lượng: 10.000 cổ phiếu

Trong ảnh: Bảng giá Chứng khoán giả định với duy nhất mã AAA trước và sau khi thực hiện Lệnh mua 10.000 cp AAA giá MP (Link gốc ảnh)

Ta dễ dàng thấy kết quả Khớp lệnh sau khi đặt Lệnh Mua 10.000 cổ phiếu AAA giá MP sẽ là: 5.630 cổ phiếu giá 33; 2.100 cổ phiếu giá 33,05 và 2.270 cổ phiếu giá 33,1. Kết quả nói trên có hiệu ứng giống hệt Lệnh LO.

+ Nếu khối lượng Đặt lệnh của Lệnh MP vẫn chưa thực hiện hết thì với Lệnh Mua thì Lệnh MP sẽ chuyển thành Lệnh giới hạn LO với mức giá cao hơn 1 bước giá, còn với Lệnh Bán thì Lệnh MP sẽ chuyển thành Lệnh giới hạn LO với mức giá thấp hơn 1 bước giá (Riêng các Nhà đầu tư nước ngoài thì Phần dư chưa thực hiện hết sẽ bị hủy). Ví dụ: một ví dụ khác với mã STT, ta đặt Lệnh Bán STT – Giá MP – Khối lượng: 10.000 cổ phiếu

Trong ảnh: Bảng giá Chứng khoán giả định với duy nhất mã STT trước và sau khi thực hiện Lệnh Bán 10.000 cp STT giá MP (Link gốc ảnh)

Ta dễ dàng thấy kết quả Khớp lệnh sau khi đặt Lệnh Bán 10.000 cổ phiếu STT giá MP sẽ là: 4.870 cổ phiếu giá 6,96 và 500 cổ phiếu giá 6,51. Phần dư còn lại 10.000 – 4.870 – 500 = 4.630 cổ phiếu STT sẽ chuyển thành Lệnh Bán LO ở mức giá thấp hơn 1 bước giá là 6,5 như trên hình.

+ Khi giá cuối cùng là Trần với Lệnh Mua MP hoặc Sàn với Lệnh Bán MP thì do là mức tối đa biên độ nên không thể dịch chuyển thêm 1 bước giá nên lúc này sẽ tự chuyển hóa thành đúng Giá Mua Trần hoặc Giá Bán Sàn. Ví dụ: một ví dụ khác với mã AGM, ta đặt Lệnh Mua AGM – Giá MP – Khối lượng: 3.000 cổ phiếu. 

Trong ảnh: Bảng giá Chứng khoán giả định với duy nhất mã AGM trước và sau khi thực hiện Lệnh Mua 3.000 cp AGM giá MP (Link gốc ảnh)

Ta dễ dàng thấy kết quả Khớp lệnh sau khi đặt Lệnh Mua 3.000 cổ phiếu AGM giá MP sẽ là: 2.400 cổ phiếu giá 9,95. Phần dư còn lại 3.000 – 2.400 = 600 cổ phiếu AGM sẽ chuyển thành Lệnh Mua LO ở mức Giá Trần 9,95 như trên hình (Không thể tăng thêm 1 bước giá được nữa do đó đã là Giá Trần – Giá tối đa trong 1 ngày).

+ Trường hợp không có lệnh đối ứng thì không được phép nhập Lệnh MP (Hệ thống sẽ tự báo lỗi). Ta tiếp tục ví dụ AGM ở trên, ngay sau khi khớp lệnh trên thì lúc này bên mua đang dư mua 600 cổ phiếu AGM giá trần 9,95. Trong khi bên bán hoàn toàn không còn Lệnh Bán. Nếu lúc này ta tiếp tục nhập Lệnh Mua AGM – Giá MP – Khối lượng: 5.000 cổ phiếu vào thì chắc chắn hệ thống sẽ báo lỗi và không thực hiện được.

Trong ảnh: Phần khung đỏ nhập lệnh trong TK Online HSC thì dòng Giá để đặt lệnh ghi chữ MP như vậy chính là Lệnh Thị trường MP (Link gốc ảnh)

—————————————————————

Các Lệnh Thị trường – Lệnh MTL, MOK, MAK trong Phiên Khớp lệnh Liên tục tại sàn HNX

Tương tự như sàn HOSE thì sàn HNX trong Phiên Khớp lệnh Liên tục sau này cũng ra đời Lệnh Thị trường, tuy nhiên không phải là 1 loại Lệnh mà là 3 Lệnh Thị trường: MTL, MOK và MAK. Trong thực tế thì hầu như mình không hề thấy ai dùng 1 trong 3 loại Lệnh này. Tuy nhiên vì đây vẫn là công bố chính thức từ sàn HNX nên mình vẫn sẽ giới thiệu chi tiết kèm ví dụ.

Trong ảnh: là so sánh cơ bản giữa 3 Lệnh Thị trường trong Phiên Khớp lệnh Liên tục ở sàn HNX – MTL, MOK và MAK (Link gốc ảnh)

Nhìn vào hình ta có thể thấy so với sàn HOSE chỉ có duy nhất Lệnh MP thì HNX có tới 3 Lệnh với các tính năng có khác biệt chút. Chi tiết như trong hình ảnh trên. Và để rõ hơn thì giả sử ta vẫn lấy ví dụ AGM như ở phía trên. Dù AGM là mã thuộc HOSE, trong khi đây đang nói về sàn HNX. Tuy nhiên để tiện so sánh mà không làm mất đi tính Tổng quát. Ta cùng đến với các Lệnh sau:

– Lệnh Thị trường MTL: là Lệnh Thị trường sau khi khớp nếu còn dư thì Phần dư đó sẽ chuyển thành Lệnh Giới hạn LO.

Trong ảnh: Bảng giá Chứng khoán giả định với duy nhất mã AGM trước và sau khi thực hiện Lệnh Mua 3.000 cp AGM giá MTL (Link gốc ảnh)

Ta dễ dàng thấy kết quả Khớp lệnh sau khi đặt Lệnh Mua 3.000 cổ phiếu AGM giá MTL sẽ là: 2.400 cổ phiếu giá 9,95. Phần dư còn lại 3.000 – 2.400 = 600 cổ phiếu AGM do tính chất của Lệnh MTL sẽ chuyển thành Lệnh Mua LO ở mức Giá Trần 9,95 như trên hình. Lưu ý rằng dù kết quả trên dù giống hệt với Lệnh MP của HOSE tuy nhiên 2 Lệnh này vẫn có sự khác biệt là MP sau khi mua hết và còn dư thì Lệnh Mua sẽ chuyển thành Lệnh Giới hạn LO với 1 bước giá c hơn, trong khi MTL là giữ nguyên Giá sau khi chuyển thành Lệnh Giới hạn LO. Do đây là Giá trần nên khá đặc biệt và kết quảao trùng nhau.

– Lệnh Thị trường MOK: là Lệnh Thị trường nếu không được thực hiện toàn bộ thì Lệnh sẽ bị hủy ngay trên Hệ thống trước khi vào đến Bảng giá.

Trong ảnh: Bảng giá Chứng khoán giả định với duy nhất mã AGM trước và sau khi thực hiện Lệnh Mua 3.000 cp AGM giá MOK (Link gốc ảnh)

Ta dễ dàng thấy kết quả Khớp lệnh sau khi đặt Lệnh Mua 3.000 cổ phiếu AGM giá MOK sẽ là: Bảng giá Chứng khoán vẫn giữ nguyên. Nguyên nhân do tính chất của MOK là phải đủ Lệnh đối ứng, trong khi Lệnh mua là 3.000 cổ phiếu thì Lệnh Bán chỉ có duy nhất Lệnh bán Trần giá 9,95 với khối lượng 2.400 cổ phiếu. Do 2.400 < 3.000 nên không đủ đối ứng, Lệnh MOK bị hủy hết toàn bộ và Bảng giá vẫn giữ nguyên.

– Lệnh Thị trường MAK: là Lệnh Thị trường có thể được hiện toàn bộ hoặc còn dư 1 phần, phần dư chưa được thực hiện đó sẽ bị hủy ngay sau khi Khớp lệnh. 

Trong ảnh: Bảng giá Chứng khoán giả định với duy nhất mã AGM trước và sau khi thực hiện Lệnh Mua 3.000 cp AGM giá MAK (Link gốc ảnh)

Ta dễ dàng thấy kết quả Khớp lệnh sau khi đặt Lệnh Mua 3.000 cổ phiếu AGM giá MAK sẽ là: 2.400 cổ phiếu giá 9,95. Phần dư còn lại 3.000 – 2.400 = 600 cổ phiếu AGM do tính chất của Lệnh MAK sẽ bị hủy hết và không có Lệnh giới hạn LO dư mua 600 cổ phiếu giá trần như Lệnh MTL.

Trong ảnh: Phần khung đỏ nhập lệnh trong TK Online HSC thì dòng Giá để đặt lệnh ghi chữ MOK như vậy chính là Lệnh Thị trường MOK (Link gốc ảnh)

Như vậy ta đã biết hết các Lệnh trong Chứng khoán gồm có: LO, MP, ATO/ATC và MTL/MOK/MAK.

$$ y òn $$

8/7/2017

( nguồn : Chứng khoán Online )